Warm, heet zelfs

Met warm weer gaan mijn gedachten wel eens op de loop. Gewoon rationeel denken en mee gaan in de alledaagse dingen lukt mij dan niet meer. Ik heb het warm, heet zelfs en probeer met zo weinig mogelijk moeite dingen voor elkaar te krijgen. Soms word ik zelfs een beetje opstandig en moet alles anders. Ik zie van afstand dat mensen en organisaties precies het tegenovergestelde doen. Zo veel mogelijk doen om problemen niet op te lossen, maar mooi laten bestaan. Als vakbonden van iedere werknemer een miljonair zouden maken hebben ze zelf geen recht van bestaan meer. Als we in NL zouden beslissen dat iedere Nederlander een basisinkomen zou krijgen dan kunnen een heleboel ambtenaren van sommige ministeries naar huis. En als we in de creatieve culturele sector er voor zorgen dat alle kunstenaars goed kunnen bestaan van hun werk zijn er een vele organisaties die meteen opgeheven kunnen worden. Veel gemeenschapsgeld dat nu naar organisaties gaat die er bij gebaat zijn dat problemen in stand blijven kan dan rechtstreeks naar de kunstenaars en andere creatieve culturele makers.

Een pas afgestudeerde kunstenaar staat na vier of vijf jaar met een diploma van de academie en een bosje bloemen van de familie op de stoep van het academiegebouw. Een hard werkende autodidact of een zij-instromer die al heeft bewezen goed werk te maken en enig zakelijk inzicht te hebben laten we meestal helemaal links liggen.

Stap 1 Onderwijs
Als we nou beginnen om tijdens alle creatieve culturele opleidingen één vak naast het creatieve verplicht te stellen. Het hoeft geen examenvak te zijn, maar wel verplicht om te volgen. Een vak wat misschien wel voor een deel kan bestaan uit vakken uit het voormalige middenstandsdiploma. Een vak dat de aanstormende kunstenaar leert dat hij of zij straks in de maatschappij komt te staan als ondernemer. Iemand die de eigen broek moet ophouden, een administratie moet voeren, belasting moet betalen, BTW in rekening moet brengen enzovoort enzovoort. Dat is stap 1.

Stap 2 Subsidies en investeringen
Die pas afgestudeerde kunstenaar of autodidact is wellicht iemand die meer in z’n mars heeft dan op dit moment al naar voren is gekomen. Als we al die pas afgestudeerden en die betere autodidacten nog eens vijf jaar gaan ondersteunen. We gaan als samenleving investeren in creativiteit. We gaan (desnoods afbouwend) vijf jaar lang al die creatieven een bijdrage geven die gelijk is aan een bijstandsuitkering of het minimumloon. We geven iedereen de gelegenheid om het ‘eigen bedrijf kunstenaar’ gedurende die tijd te ontwikkelen. Dat levert sowieso meer op dan het geven van een bijstandsuitkering met allemaal verplichtingen die tijd kosten, tijd die niet besteed kan worden aan het ontwikkelen van creativiteit. Natuurlijk zullen ze lang niet allemaal Picasso’s of Rembrandt’s worden. En ook zal niet iedereen die we ondersteunen grote wereldverbeterende uitvindingen genereren, maar als we het niet doen gaat er veel talent verloren en zullen velen terugvallen in een ‘leuke hobby’. Dat kan en mag. Je mag ook halverwege of op een ander moment uitstappen als het allemaal niet lukt of je een andere kant op wil. Je geeft in ieder geval creatieve mensen kansen en zij die er ‘wat van maken’ zijn de moeite waard om het systeem in leven te houden. Het is wel een hele ommezwaai, velen die van problemen leven zullen er niet blij van worden. Ik zou er meteen voor warm lopen.

Henk Hofstra