Minimum wordt maximum

Op twee juli jl. waren we samen met een afvaardiging van de Bond van Orkest Dirigenten, ZZP Nederland en BOK Beroeps Organisatie Kunstenaars op bezoek bij het ministerie van OCW. Onderwerp van gesprek was vooral de last die wij als creatieve culturele ondernemers hebben van de door de sector als richtlijnen gepresenteerde minimum tarieven. De door het ministerie van OCW gesubsidieerde instanties hebben richtlijnen in het leven geroepen die de zogenaamde ‘onderkant’ van de markt moeten beschermen. Kunstenaars en andere creatieve culturele makers krijgen het minimale betaald door gesubsidieerde musea en presentatie instellingen. Het is een verplichting voor die instellingen om zelf in aanmerking te kunnen komen voor subsidie. Het is dus gericht op het in stand houden van instellingen en niet op het in stand houden van de kunstenaars. Wanneer het minimale wordt betaald aan de kunstenaar zit het museum of welke andere gesubsidieerde instantie goed en is het verzekerd van subsidie. De kunstenaar heeft het nakijken en kan niet zelden komen opdraven voor een ‘fooi’.

Aan deze toestanden en afbraaktarieven moet een einde worden gemaakt. Het ministerie van OCW was oorspronkelijk vooral enthousiast over minimumtarieven omdat het de laagstbetaalde creatieve culturele werkers beschermt. Kunstenaars hoefden niet meer gratis te werken, maar kregen toch nog een kleine vergoeding en mochten daar blij mee zijn. Er is heel wat subsidiegeld aan te pas gekomen om dat te bewerkstelligen. Het heeft echter ook een andere, minder gunstige kant. Er zijn legio kunstenaars die vertikken om tegen minimumtarieven hun kunst en andere creatieve prestaties beschikbaar te stellen. Niet zelden zijn het kunstenaars die ook elders in de landen om ons heen terecht kunnen en die de musea en presentatie instellingen in Nederland nu helemaal links laten liggen. Minimumtarieven zorgen op die manier voor het wegdrijven van talent. Talent wat we juist in deze bijzondere tijden van digitalisering en AI broodnodig hebben in ons land.

Daar hebben we allemaal over gesproken en we kregen een luisterend oor. Ook in Den Haag heeft men door dat de beste bedoelingen soms een averechts effect kunnen hebben. We hebben afgesproken dat we na de zomer weer contact zullen hebben. Wellicht komen we samen tot werkbare oplossingen. Hoe dan ook, we blijven ons inzetten voor eerlijke tarieven die recht doen aan de geleverde creatieve prestatie. Ik houd jullie op de hoogte. Minimum mag geen maximum worden!

Henk Hofstra