Vrijheid

Het is vandaag 5 mei. Twee dagen geleden in de nacht van 3 op 4 mei is het nationale monument op de Dam in Amsterdam beklad met rode verf. Er werd al eens met soep gesmeten naar een Van Gogh. De Mona Lisa is verschillende keren bekogeld met onder andere een taart, een steen en zuur. De Nachtwacht van Rembrandt is verschillende keren slachtoffer geweest van vandalen, de zeemeermin in Kopenhagen is een aantal malen onthoofd, wie is bang voor rood, geel en blauw is al eens door een miskende kunstenaar zwaar mishandeld, het glasmonument van Wolkers is al meerdere malen vernield en zo kan ik nog wel even doorgaan…..

Hoe komt het toch dat kunstwerken en monumenten bij sommige mensen zoveel emotie oproepen dat het uit de hand loopt. En hoe komen sommige mensen op het idee dat ze (positieve?) aandacht krijgen door kunstwerken te besmeuren of te vernielen. Ik snap daar werkelijk niks van. Wat beweegt mensen met soms best wel goede ideeën en op zich goede bedoelingen om zich zo agressief te werpen op kunst en monumenten. Dat we af moeten van stinkende fossiele brandstoffen is inmiddels wel doorgedrongen tot de meeste mensen en dat we als mensheid moeten stoppen met vechten en oorlog voeren snapt ook ieder weldenkend mens. Maar om dat voor elkaar te krijgen door gewelddadig en agressief te opereren richting kunst en monumenten is een zinloze weg. Je veroorzaakt er alleen maar weerstand mee. Mensen gaan zich afvragen of het wel werkelijk de bedoeling is van al die acties om de wereld beter en schoner te maken, of het wel echt de bedoeling is om op te komen voor de slachtoffers van oorlog en geweld. Of dat het alleen een stelletje vandalen betreft die de samenleving willen ontregelen.

Als kunst en monumenten zoveel emoties teweeg brengen is het misschien wel de opdracht aan de kunst en de kunstenaars om in hun kunst te laten zien dat het ook anders kan. Door kunst te maken die ons een spiegel voor houdt. Door kunst te maken die geen agressie oproept, maar ons wel waarschuwt. Door kunst te maken die ons de ogen opent. Door kunst te maken die het eerlijke verhaal vertelt. Het zal niet gemakkelijk zijn, maar het zal wel moeten. Als wij als kunstenaars het niet doen, wie zal het dan doen?

Vandaag 5 mei vieren wij de vrijheid. Ook de vrijheid om als kunstenaar te kunnen maken wat we willen maken. We zijn verlost van het maken van welgevallige kunst en hopen dat ook dat nooit terug zal komen. We kunnen in grote vrijheid gekke, mooie, vertederende, waarschuwende, idiote en …. kunst maken. Vandaag gaat de vlag ook daarvoor in het topje van de mast.

Henk Hofstra