Betutteling en minimum wordt maximum

Nederland is, om met sommige politici te spreken, een gaaf land. We hebben allemaal vrijheden en grondrechten. Vanaf onze eerste stapjes ligt er een wereld voor ons open.

We mogen zelf kiezen naar welke kleuterschool we willen. We mogen zelf kiezen naar welke lagere school we willen. We mogen zelf kiezen naar welk vervolgonderwijs we willen. We mogen zelf kiezen of we verder gaan studeren. We mogen zelf kiezen welk beroep we gaan kiezen. We mogen zelf kiezen op wie we verliefd worden. We mogen zelf kiezen met wie we trouwen. We mogen zelf kiezen of en hoeveel kinderen we willen. We mogen zelf kiezen waar we gaan wonen. We mogen zelf kiezen welke auto we kopen. We mogen zelf kiezen waar we vakantie vieren. We mogen zelf kiezen naar welke school onze kinderen gaan.

En alles begint weer opnieuw. Ondertussen hebben we nog veel meer rechten. We hebben het recht op vrijheid van meningsuiting en we mogen een geloof of levensovertuiging kiezen waarbij we ons thuis voelen. Ook erkent onze grondwet het recht op vrije keuze van arbeid en ondernemen.

Vrijheid van arbeid en ondernemen
Hier gaat het wringen. Er zijn politieke partijen, vakbonden en instanties die niets liever willen dan dat we allemaal in loondienst gaan werken. Liever geen zelfstandigen, zzp’ers, die voor zichzelf beginnen. Dan gaan ze regels en wetten bedenken en vinden ze het eng worden. Sommigen raken zelfs in paniek en proberen vaste tarieven of minimum tarieven te maken voor zzp’ers en groepen zzp’ers. Want ze denken dat alle zzp’ers zielige mensen zijn die worden misbruikt door de grote bedrijven. Er worden wetten en regels bedacht, er wordt vooral ook benadrukt dat er veel ‘schijnzelfstandigen’ bestaan die hetzelfde werk doen als iemand in loondienst. Gezagsverhoudingen worden geprobeerd te gebruiken om het ondernemerschap de kop in te drukken. Belastingdienst wordt ingeschakeld om wetten en regels te handhaven en om angst aan te jagen bij opdrachtgevers. Maar het ergst van alles is dat (bijna) alle zzp’ers worden neergezet als zielige werkenden die niet voor zichzelf kunnen zorgen.

Ondernemen tegen vastgestelde tarieven en prijzen?
Er zijn vooral in de creatieve culturele sector organisaties in het leven geroepen door het ministerie die er voor moeten zorgen dat er vastgestelde tarieven gaan komen voor kunstenaars en andere creatieve culturele ondernemers. Minimum tarieven waarvoor kunstenaars moeten werken. Minimum tarieven die in no-time maximum tarieven worden. Als musea en andere gesubsidieerde culturele instanties bereid zijn het minimum te betalen kunnen ze in aanmerking komen voor subsidies. Het minimum is dus voldoende, meer betalen is niet nodig. Het wordt voorgesteld alsof het een soort van vastgestelde tarieven zijn waar iedere kunstenaar maar genoegen mee moet nemen. Alsof het een door een hogere macht vastgestelde natuurwet is.

Laat ons met rust, laat ons maken, stop de betutteling!
Wij zijn niet zielig. Wij zijn creatieve culturele ondernemers die kunst maken. Voor eigen rekening en risico. Wij bepalen onze eigen tarieven en prijzen. Wij zijn geen instrument in de handen van welke politieke stroming of vakbond dan ook. Wij zijn kunstenaars met een eigen stijl, een visie en een boodschap. En die boodschap kan best wel eens schuren. Wij bijten zo nu en dan in de hand die ons voedt en we houden de samenleving regelmatig een spiegel voor. Vrijheid van maken, vrijheid van boodschap, vrijheid van prijzen en tarieven. Alleen wanneer de kunst de totale vrijheid krijgt kan een samenleving verder. En alleen wanneer al die bemoeienis van al die organisaties de kop in wordt gedrukt kan een democratische vrije samenleving zich ontwikkelen. Beschaving is een gevolg van vrijheid niet het gevolg van betutteling.

Henk Hofstra